Anayasa Mahkemesi (AYM), eksik ödenen memur maaşlarının tahsili amacıyla başlatılan icra takiplerinin düşürülmesinin ardından açılan davalarda verilen süre aşımı kararlarını inceledi. Yüksek Mahkeme, idari yargı mercilerinin bazı alacak taleplerini süre aşımı gerekçesiyle reddetmesini mahkemeye erişim hakkının ihlali olarak değerlendirdi.
Resmi Gazete'de yayımlanan karara konu olay, tüzel kişiliği kaldırılan Çalış Belediyesinde 2002-2014 yılları arasında görev yapan bazı memurların maaş alacaklarına dayanıyor. Memurlar, çeşitli aylara ilişkin ödenmeyen ücretleri ile bunların faizlerinin tahsil edilmesi amacıyla 2014 yılında belediye aleyhine ilamsız icra takibi başlattı.
İcra işlemleri devam ederken Çalış Belediyesinin tüzel kişiliği sona erdirildi. Belediyeye ait taşınır ve taşınmaz mallarla birlikte alacak ve borçlar Haymana Belediye Başkanlığına devredildi. Bunun üzerine Haymana İcra Müdürlüğü, Haymana Belediyesini dosyalarda borçlu olarak kaydetti ve ilgili borçların ödenmesi gerektiğini bildirdi.
Ancak belediyenin itirazı sonrasında, memurların başlattığı yargı sürecinin ardından yürürlüğe giren 694 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) kapsamında icra takiplerinin düşürülmesine karar verildi. Bu gelişme üzerine memurlar idare mahkemelerinde dava açarak ödenmeyen maaş ve faiz alacaklarının tahsilini talep etti.
Mahkemeler bazı alacak taleplerini süre aşımından reddetti
İdare mahkemeleri, memurların icra takibi başlattığı tarihleri idareye başvuru tarihi olarak kabul etti. Bu değerlendirmeye göre, söz konusu tarihte süresi içinde talep edilmiş alacakların ödenmesine karar verilirken süre aşımı bulunduğu değerlendirilen diğer alacaklar yönünden davalar reddedildi. Kararların kesinleşmesinin ardından memurlar, haklarının ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulundu.
AYM, başvuruları inceleyerek Anayasa'nın 36. maddesi kapsamında güvence altına alınan mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine hükmetti. Kararda, memurların eksik maaş ödemeleri nedeniyle o dönemde başvurulabilecek hukuki yollardan biri olan ilamsız icra takibini kullandıkları hatırlatıldı. Ayrıca mülga belediyenin borca itiraz etmemesi sonucunda takiplerin kesinleştiği ve haciz aşamasına kadar ilerlediği belirtildi.
Yüksek Mahkeme, 694 sayılı KHK düzenlemeleri doğrultusunda icra takiplerinin düşürülmesinin ardından uyuşmazlıkların idari yargıya taşındığına dikkat çekti. Buna rağmen mahkemelerin, eksik maaş ödemelerinin düzenli ve sürekli olmamasını gerekçe göstererek memurların alacaklarını maaşların ödendiği tarihlerde öğrendiği yönünde değerlendirme yaptığı aktarıldı.
AYM kararında, idare mahkemelerinin süre hesabı yaparken KHK öncesinde bu tür alacaklar için ilamsız icra yoluna başvurulabildiğini ve takiplerin kesinleşerek haciz aşamasına ulaştığını yeterince dikkate almadığı ifade edildi. Dava açma süresinin başlangıcına ilişkin öngörülebilir olmayan yorumun mahkemeye erişim hakkını kısıtlayan katı bir yaklaşım olduğu ve başvuruculara ağır bir külfet yüklediği belirtildi. Sonuç olarak AYM, müdahalenin ölçüsüz olduğu gerekçesiyle mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine karar verdi.
Kaynak: Haber Merkezi
