Yunanistan ile Güney Kıbrıs Rum Yönetimi arasında deniz altından elektrik bağlantısı kurmayı amaçlayan Great Sea Interconnector (GSI) projesi yeniden gündeme geldi. Proje kapsamında görev yapan Fransız araştırma gemisi Girit'e ulaştı. Türkiye'nin deniz yetki alanları açısından itiraz ettiği güzergâhta araştırmaların yeniden başlaması beklenirken, geminin çalışmalara geçebilmek için gerekli denizcilik duyurusunu beklediği bildirildi.
GSI projesi, Yunanistan üzerinden Kıbrıs'ın Avrupa elektrik şebekesine bağlanmasını hedefliyor. Planın ilerleyen aşamasında elektrik hattının İsrail'e kadar uzatılması da öngörülüyor. Ancak bağlantının geçeceği güzergâh, Türkiye ile Yunanistan arasında Doğu Akdeniz'deki deniz yetki alanlarına ilişkin anlaşmazlıklarla yakından bağlantılı bulunuyor.
Ankara'nın itirazları, elektrik bağlantısının kurulmasından ziyade güzergâhın deniz yetki alanları ve kıta sahanlığı üzerindeki olası etkilerine odaklanıyor. Türkiye, kendi egemenliğindeki alanlarda tek taraflı araştırma yapılmasına karşı çıkarken, Doğu Akdeniz'deki haklarının dikkate alınmasını ve faaliyetlerin önceden koordinasyon sağlanarak yürütülmesini istiyor.
Hakan Fidan'dan önceden yazılı bildirim şartı
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın Yunan basınına yaptığı açıklamalarda, araştırma yürütülecek bölgelerin koordinatlarının ve planlanan faaliyetlerin kapsamının önceden yazılı olarak bildirilmesi gerektiği vurgulandı. Ankara, deniz tabanında gerçekleştirilecek çalışmaların ilgili deniz yetki alanları dikkate alınarak yürütülmesi gerektiğini belirtiyor.
Türkiye'nin projeye yaklaşımında, 2019 yılında Libya ile imzalanan deniz yetki alanları mutabakatı da önemli bir yer tutuyor. Ankara, Doğu Akdeniz'deki deniz yetki alanları değerlendirilirken bu mutabakatın ve Türkiye'nin kıta sahanlığından kaynaklanan haklarının göz ardı edilemeyeceğini savunuyor. Bu nedenle araştırma gemisinin faaliyetleri, yalnızca elektrik bağlantısı açısından değil, bölgedeki deniz yetki alanları tartışmaları bakımından da önem taşıyor.
1,9 milyar avroluk proje yakından izleniyor
Yaklaşık 1,9 milyar avro değerindeki Great Sea Interconnector projesinin temel amacı, Güney Kıbrıs'ın elektrik arzını çeşitlendirmek ve Avrupa elektrik şebekesiyle bağlantısını güçlendirmek. Avrupa Birliği tarafından da desteklenen projede, elektrik kablosunun üretimi ve deniz altına döşenmesi görevini Fransız Nexans şirketi üstleniyor.
Fransız araştırma gemisinin Girit'e ulaşmasıyla birlikte, güzergâhtaki deniz tabanı araştırmalarının yeniden başlaması gündeme geldi. Çalışmaların hangi koşullarda yürütüleceği ve Türkiye'nin deniz yetki alanlarına ilişkin itirazlarının süreçte nasıl ele alınacağı, projenin Doğu Akdeniz'deki jeopolitik boyutunu öne çıkarıyor.
Kaynak: Haber Merkezi
