Üç boyutlu modelleme Emînönü'nde başladı
Marmara Üniversitesi Nüfus ve Sosyal Araştırmalar Enstitüsü bünyesinde geliştirilen 'İstanbul Time Machine' projesiyle, Osmanlı dönemine ait gazete haberleri, tari, haritalar ve arşiv belgeleri yapay zeka teknolojileri kullanılarak bir araya getiriliyor. İstanbul'un geçmişteki sokakları ve gündelik yaşamı üç boyutlu dijital ortamda yeniden canlandırılıyor.
Projenin başlangıcı Emînönü'nde gerçekleşti. Projenin metinsel analizinde 1880-1940 yılları arasındaki yaklaşık 60 yıllık döneme odaklanıldığı belirtildi. Üç boyutlu modellemede ise şimdilik daha dar bir tarihsel kesite, 1900’lerin başına odaklanılıyor. Osmanlı Türkçesi özellikle matbu metinlerde yüzde 93 gibi bir doğruluk oranına ulaştığı ifade edildi.
Örneğin 1919'da yayınlanan bir ilanda Londralı bir İngilizce öğretmeni Yüksek Kaldırım’da bir ders verdiğinin ilanını duyuruyor ve öğrencilerine 30 ders sonunda İngilizce konuşma garantisi veriyor. Bu tür detaylar, tarihsel yaşamın yeniden canlandırılması sürecinde önemli bir rol oynuyor.
Dijital ortamda Osmanlı İstanbulu'na erişim
Osmanlı İstanbul'unun sokaklarında dolaşmak, geçmişte hangi dükkanda alışveriş yapıldığını, nerede kahve içildiğini ve kentte hangi olayların yaşandığını öğrenmek, artık dijital ortamda mümkün hale geliyor. Projenin halen altyapı geliştirme aşamasında olduğunu kaydeden Aladağ, tarihi gazetelerin yapay zeka ile analiz edilmesi ve üç boyutlu kent modelinin oluşturulmasına yönelik çalışmaların sürdüğünü belirtti.
Bu tür projeler, tarihsel verilerin modern teknolojiyle birleştirilmesi sayesinde daha derin bir anlayış sağlıyor. İstanbul'un tarihi dokusu, dijital ortamda yeniden canlandırılarak hem bilimsel hem de kültürel anlamda değerler kazanıyor. Bu süreç, tarihe daha yaklaştıran bir yaklaşım sunuyor ve gelecek nesillere tarihsel bilinç kazandırıyor.
Kaynak: Haber Merkezi
