NASA, Perseverance'ın Mars yüzeyinde 45,22 kilometre yol aldığını 11 Ekim 2026'da duyurdu. Şubat 2021'de Kızıl Gezegen'e inen araç, bu mesafeyle Dünya dışındaki yüzey araçları için mesafe rekorunun yeni sahibi oldu. Perseverance, Opportunity'nin yaklaşık 15 yılda ulaştığı 45,16 kilometrelik mesafeyi beş buçuk yılda geçti.
Jezero Krateri'nde geçmişteki mikrobiyal yaşamın izlerini arayan araç, gelişmiş otonom sürüş sistemiyle rotasının yüzde 90'dan fazlasını kendi navigasyonunu kullanarak tamamladı. NASA, Perseverance'ın teknik olarak 100 kilometreye kadar ilerleme potansiyelini de değerlendiriyor. Elde edilen 45,22 kilometrelik sonuç, robotik keşif araçlarının yüzeyde hareket kabiliyetinde kaydedilen gelişime de işaret ediyor.
Dünya dışı yüzeylerde araçlarla yapılan yolculuklar 1970'te Sovyetler Birliği'nin Lunohod 1 göreviyle başladı. Lunohod 1 yaklaşık 10,5 kilometre ilerlerken, 1973'te gönderilen Lunohod 2 yaklaşık 39 kilometre yol katetti. ABD'nin astronotlar tarafından kullanılan Ay araçları da önemli mesafelere ulaştı: Apollo 15, 1971'de 27,8 kilometre; Apollo 16, 1972'de 26,7 kilometre; Apollo 17 ise yine 1972'de 35,9 kilometre yol aldı.
Mars'taki önceki araçların katettiği uzaklıklar ise daha sınırlı kaldı. Sojourner 1997'de yaklaşık 100 metre ilerledi. Spirit, 2004'te 7,73 kilometreye ulaştı; Opportunity ise toplamda 45,16 kilometre yol yaptı. Çin'in 2019'da Ay'ın uzak yüzüne indirdiği Yutu-2 de yaklaşık 1,6 kilometrelik keşif gerçekleştirdi.
Uzay araştırmalarında 2028, yeni yüzey görevleri açısından öne çıkan yıllardan biri olacak. Avrupa Uzay Ajansı, NASA'nın desteğiyle Rosalind Franklin aracını 2028'in sonunda Mars'a göndermeyi planlıyor. Aracın yaklaşık 2030'da Mars'a ulaşması ve yaşam izlerini incelemek amacıyla yüzeyin iki metre altından örnek alabilmesi öngörülüyor.
NASA'nın Dragonfly görevinin de 2028'de fırlatılması planlanıyor. Dragonfly'ın 2034'te Satürn'ün Titan uydusuna ulaşması, tekerlekli bir araç yerine pervaneli yapısıyla onlarca farklı noktayı incelemesi hedefleniyor. NASA'nın 2024'te fırlattığı Europa Clipper'ın ise 2030'da Jüpiter'e vararak buzla kaplı Europa'nın yer altı okyanusunu araştırması planlanıyor. Bu gelecek görevlerde araçların yüzeylerde 45 kilometrenin üzerine çıkması da bekleniyor.
İnsanlığın uzaydaki uzaklık yolculuğu, 1959'da Sovyet Luna 1'in Ay yakınından geçmesiyle yeni bir aşamaya taşındı. ABD'nin Mariner 4 aracı 1965'te Mars'a ulaştı; Voyager 1 ve Voyager 2 1977'de fırlatıldı. Voyager 2'nin 1989'da Neptün'ü ziyaret etmesi ve New Horizons'ın 2015'te Plüton yakınından geçmesi, bu yolculuğun diğer önemli dönüm noktaları oldu.
Dünya'dan en uzaktaki insan yapımı cisim olan Voyager 1, Ekim 2026 itibarıyla yıldızlararası uzayda yaklaşık 25 milyar kilometrenin ötesinde ilerliyor. Voyager 2 de aynı bölgede yolculuğunu sürdürüyor. En uzak teleskop konumundaki James Webb Uzay Teleskobu ise Dünya'dan yaklaşık 1,5 milyon kilometre mesafedeki ikinci Lagrange noktası çevresinde çalışıyor. Uzay keşfi böylece Ay yüzeyindeki birkaç kilometrelik sürüşlerden, Güneş Sistemi'nin dışına uzanan milyarlarca kilometrelik görevlere ulaştı.
Kaynak: Haber Merkezi
