ABD yönetiminin Küba'ya gönderilmek üzere hazırlanan, toplam değeri yaklaşık 3 milyon dolar olan 90 ayrı biyodizel sevkiyatına el koyduğunu geçen hafta açıklamasının ardından Küba yönetimi, sevkiyatlara ilişkin suçlamaları reddetti. Sevkiyatlara eylül ayında el konulduğu belirtildi.
Küba Enerji ve Madenler Bakanı Vicente de la O Levy, Havana'daki makamında verdiği özel röportajda, ABD makamlarının durdurduğu yakıt sevkiyatlarıyla Küba hükümetinin herhangi bir bağlantısı bulunmadığını savundu. Washington, sevkiyatların ABD yaptırımları kapsamındaki Küba devlet enerji şirketi ENETEC ile bağlantılı sözleşmeler üzerinden gerçekleştirildiğini ileri sürüyor ve işlemlerin yaptırımları ihlal ettiği görüşünü dile getiriyor.
ABD İç Güvenlik Bakanlığı tarafından durdurulan sevkiyatlar hakkında bilgisi olmadığını söyleyen de la O Levy, ENETEC ile yakıt tedarikine yönelik herhangi bir sözleşme yapılmadığını belirtti. Bakan, “ENETEC S.A. ile hiçbir türde sözleşme yapılmadığını garanti edebiliriz. Küba'daki hiçbir devlet şirketi, küçük ya da büyük miktarda yakıt tedarikine yönelik bir sözleşme yapmayı başaramadı” dedi. ABD yönetimi ise sevkiyatların yaptırımları ihlal ettiği iddiasını sürdürüyor.
Washington'ın, Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro'yu ocak ayında ülkesinden kaçırmasının ardından Küba'ya yönelik petrol sevkiyatlarına kısıtlamalar getirdiği belirtildi. Bu uygulamalar ülkedeki enerji krizini daha da ağırlaştırdı. Yakıt, elektrik ve su sıkıntısı ile artan fiyatlar yaşam koşullarını zorlaştırdı ve insani kriz endişelerini artırdı. ABD yönetimi yılın başından itibaren Küba'daki özel sektöre benzin ve dizel gönderilmesine izin verirken devlet kurumlarına yönelik sevkiyatları yasakladı. ABD şirketlerinden yapılan yakıt ithalatı son aylarda artış gösterse de ülkenin toplam ihtiyacının oldukça gerisinde kaldı.
De la O Levy, ABD'den ülkeye giren yakıt miktarının Küba'nın ihtiyacının yüzde 3'ünü bile karşılamadığını söyledi. Küba yönetimi ve Birleşmiş Milletler, ABD'nin yakıt sevkiyatlarını sınırlandıran uygulamalarını uluslararası hukuka aykırı olarak nitelendiriyor. Washington ise Küba hükümetine yönelik ekonomik baskı politikasını sürdürüyor.
Enerji sıkıntısına rağmen Küba yönetimi, ülkenin önemli gelir kaynakları arasında bulunan nikel ve kobalt madenciliğini sürdürmeyi amaçlıyor. ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumunun verilerine göre ülke, önemli kobalt üreticileri arasında yer alıyor ve büyük nikel rezervlerine sahip. Elektrikli araç ve batarya üretimi için stratejik değer taşıyan bu madenlerin çıkarılması ABD yaptırımları nedeniyle güçleşiyor.
Kanadalı Sherritt International, Küba hükümetiyle 30 yılı aşkın süredir ülkenin en büyük madeni olan Moa'da ortak faaliyet yürütüyordu. Şirket, yılın başında ABD yaptırımları nedeniyle faaliyetlerini askıya aldığını duyurdu. Mayıs ayında ise Küba'daki madencilik faaliyetlerindeki payının satılmasına yönelik ABD merkezli Gillon Capital ile bağlayıcı olmayan bir anlaşma imzaladığını açıkladı. Gillon Capital'ın başkan yardımcısı Ray Washburne, ABD Başkanı Donald Trump'ın uzun süredir destekçileri arasında bulunuyor.
De la O Levy, olası hisse satışının Küba hükümetiyle kurulan ortak girişimin doğrudan devri anlamına gelmediğini vurguladı. Bakan, “ABD'li şirketin satın alacağı şey ortak girişimdeki pay değil, Sherritt'in hisseleridir” dedi. Küba hükümetinin mevcut ortak girişim kuralları kapsamında faaliyetlerin sürmesine sıcak baktığını belirten de la O Levy, üretimin yeniden başlaması için çözülmesi gereken önemli sorunlar bulunduğunu kaydetti. Yakıt ve yedek parça tedariki ile ihracat gelirlerinin ve üretim giderlerinin ödenmesine ilişkin konuların taraflar arasında görüşülmesi gerektiğini ifade etti.
Küba'nın enerji krizine karşı yenilenebilir kaynaklara yöneldiğini belirten de la O Levy, son yıllarda toplam 1.418 megavat kurulu güce sahip 144 güneş enerjisi santralinin devreye alındığını açıkladı. Bakan, bu yatırımların ABD'nin yakıt kısıtlamalarına rağmen gündüz saatlerinde elektrik üretiminin sürdürülmesine katkı sağladığını söyledi. Yerli petrol üretiminin istikrarlı seyrettiğini ve üretimin neredeyse tamamının termik santrallerde kullanıldığını belirten de la O Levy, ülkedeki elektrik üretiminin yaklaşık yüzde 40'ının yerli petrolden sağlandığını aktardı.
De la O Levy'nin verdiği bilgilere göre Küba'da bir milyondan fazla elektrikli motosiklet ve üç tekerlekli araç bulunuyor. Küçük sağlık merkezleri, doğumevleri, huzurevleri ve cenaze hizmeti veren tesislerde de yenilenebilir enerji sistemleri kuruldu. Enerji krizine karşı yürütülen çalışmaları değerlendiren de la O Levy, “Çözümlerimizle adım adım ilerliyoruz ancak istediğimiz kadar hızlı değil” dedi.
Kaynak: Haber Merkezi
