Savunma sanayisinden yarı iletken üretimine kadar çeşitli sektörlerde kullanılan tungsten, uluslararası vadeli işlem piyasasına girmeye hazırlanıyor. Dünyanın önde gelen türev piyasası işletmecilerinden CME Group, Çin'in üretimde önemli paya sahip olduğu metal için yeni bir sözleşme başlatacağını duyurdu. Girişimin, yükselen fiyatlar nedeniyle hammadde maliyetlerini öngörmekte zorlanan sanayi şirketlerine fiyat riskini yönetme olanağı sağlaması amaçlanıyor.
İlk işlemler 2027'nin başında planlanıyor
CME Group'un 19 Ekim 2026 tarihli açıklamasına göre tungsten vadeli işlem sözleşmelerinin, gerekli düzenleyici incelemelerin tamamlanması koşuluyla 2027'nin ilk çeyreğinin başlarında işlem görmeye başlaması öngörülüyor. Yeni ürün, CME Group bünyesindeki COMEX piyasasında listelenecek. Böylece şirketler, tungsten fiyatlarında gelecekte meydana gelebilecek değişimlere karşı organize bir piyasada işlem yapabilecek.
Sözleşmeler kapsamında fiziksel tungsten teslimatı yapılmayacak. İşlemler nakdi uzlaşma yöntemiyle sonuçlandırılacak. Fiyat hesaplamasında Fastmarkets'ın Rotterdam ve Baltimore teslim bölgeleri için yayımladığı, gümrük vergisi hariç amonyum paratungstat fiyat göstergesi kullanılacak. APT olarak bilinen amonyum paratungstat, tungstenin işlenmesi sırasında elde edilen ve metal üretiminde kullanılan önemli bir ara ürün.
Yeni sistem, özellikle uzun vadeli hammadde alım anlaşmaları bulunan sanayi kuruluşları açısından önem taşıyor. İşletmeler, vadeli işlemler aracılığıyla gelecekteki fiyat hareketlerinin maliyetleri üzerindeki etkisini sınırlamaya çalışabilecek. Bununla birlikte sözleşmeler fiziksel tungsten tedarikini garanti etmeyecek ve fiyatların düşeceği anlamına gelmeyecek. Ürünün temel işlevi, hammaddeye erişim sağlamak yerine fiyat riskini yönetmek olacak.
CME Group'un açıklamasında, genelindeki yıllık tungsten üretiminin 85 bin ila 95 bin ton arasında olduğu belirtildi. Mevcut spot fiyatlar dikkate alındığında küresel pazarın büyüklüğü 20 milyar doları aşıyor. Şirketin metal piyasalarındaki günlük ortalama işlem hacmi de 2026'nın ilk dokuz ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 41 artarak 1,2 milyon sözleşmeye ulaştı. Tungstenin ürün grubuna eklenmesi, CME Group'un kritik minerallere yönelik vadeli işlem faaliyetlerini genişletecek.
üretiminin yaklaşık yüzde 79'u Çin'de
Tungsten piyasasında üretimin Çin'de yoğunlaşması, fiyatlar ve tedarik koşulları üzerinde belirleyici bir unsur olarak öne çıkıyor. ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumunun 2026 yılı raporuna göre 2025'te genelinde yaklaşık 85 bin ton tungsten üretildi. Bu miktarın 67 bin tonu Çin'den geldi. Böylece ülkenin küresel maden üretimindeki payı yaklaşık yüzde 79 oldu.
Çin, Şubat 2025'te bazı tungsten ürünlerine ihracat kontrolleri getirdi. Bu gelişme, özellikle ABD ve Avrupa'daki üreticiler açısından alternatif hammadde kaynaklarının önemini artırdı. Üretimin büyük bölümünün tek bir ülkede gerçekleşmesi, ihracat kısıtlamaları veya tedarik kesintilerinin diğer ülkelerdeki sanayi kuruluşlarını etkileyebilmesine yol açıyor.
Uluslararası Enerji Ajansının Temmuz 2026'da yayımladığı Küresel Kritik Mineraller Görünümü raporunda da fiyatlardaki yükselişe dikkat çekildi. Rapora göre tungsten fiyatları Ocak 2025 ile Nisan 2026 arasında yaklaşık altı katına çıktı. Sınırlı arz, ihracat kontrolleri ve stratejik sektörlerden gelen talep, fiyat artışında etkili olan unsurlar arasında gösterildi.
Tungstenin savunma sanayisi açısından önemi, yüksek sıcaklıklara dayanabilen, yoğun ve sert yapısından kaynaklanıyor. Metal, zırh delici mühimmatlarda ve yüksek dayanımlı alaşımlarda kullanılıyor. Tungsten karbür ise metal işleme, madencilik ve makine imalatında kullanılan kesici takımların önemli hammaddelerinden biri.
Bu alanlardaki kullanım, tungsten fiyatlarındaki değişimlerin sanayi şirketlerinin maliyetlerini etkileyebilmesine neden oluyor. Özellikle uzun üretim takvimlerine sahip sektörlerde gelecekteki hammadde maliyetlerini öngörebilmek önem taşıyor. CME Group'un planladığı sözleşme, şirketlerin bu fiyat dalgalanmalarına karşı finansal korunma yöntemlerinden yararlanmasını sağlayacak.
Tungsten için yeni vadeli işlem sözleşmesinin devreye girmesi, kritik minerallerin küresel piyasalardaki öneminin arttığı bir döneme denk geliyor. Çin'in üretimdeki ağırlığı sürerken CME Group, fiyat riskini yönetmeye yönelik yeni bir finansal araç sunmayı hedefliyor. Ancak sözleşme, fiziksel hammadde tedarikine ilişkin riskleri ortadan kaldırmayacak.
Kaynak: Haber Merkezi