KKTC Cumhurbaşkanı Erhürman, katıldığı bir programda Kıbrıs sorununa ilişkin müzakere sürecini ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) lideri Nikos Hristodulidis'in önerilerini değerlendirdi. Erhürman, siyasi eşitlik ilkesinin tartışmaya açılamayacağını belirterek dönüşümlü başkanlığın koşulsuz kabul edilmesi durumunda Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres'in huzurunda üçlü görüşmeye katılabileceğini söyledi.
Kıbrıs'ta güven artırıcı önlemler konusunda henüz istenen ilerlemenin sağlanamadığını anlatan Erhürman, BM Genel Sekreteri Guterres'in gündeme getirdiği yedi maddelik paketin öncelikli olarak ele alınması gerektiğini ifade etti. Rum lider Hristodulidis'in ise bu başlıklar sonuçlandırılmadan 19 yeni öneri sunduğunu belirtti. Yeni önerilerin önceki yedi maddeyi kapsamadığını vurgulayan Erhürman, mevcut konuların hâlâ çözüm beklediğini dile getirdi.
Hristodulidis'in 19 öneriyi yazılı olarak iletmediğini söyleyen Erhürman, görüşmede not almalarına rağmen önerilerin sayısını 19'a tamamlayamadıklarını anlattı. Yeni başlıkları görüşmeye kapalı olmadığını ancak öncelikle mevcut güven artırıcı önlemlerde somut sonuç elde edilmesi gerektiğini belirtti. Erhürman'a göre Rum tarafı, bu önlemlerde ilerleme sağlanması için gerekli iradeyi henüz göstermedi.
Kapalı Maraş ve Mağusa Limanı'na ilişkin önerilere de değinen KKTC Cumhurbaşkanı, Hristodulidis'in Maraş'ın BM yönetimine bırakılmasını, Mağusa Limanı'nın ise Avrupa Birliği gözetiminde doğrudan ticarete açılmasını gündeme getirdiğini aktardı. Benzer bir teklifin 2006 yılında da yapıldığını hatırlatan Erhürman, Mağusa Limanı'nın zaten açık olduğunu söyledi. Limanın AB denetimine alınmasının doğrudan ticaretin kendiliğinden başlayacağı anlamına gelmediğine dikkat çekti.
Kapalı Maraş'ın kapsamlı çözüm müzakerelerinin parçası olduğunu vurgulayan Erhürman, bu konunun BM çerçevesinde ele alınması gerektiğini belirtti. Geçiş kapıları gibi daha sınırlı meselelerde bile tarafların anlaşmakta zorlandığını hatırlatarak Maraş'ın mülkiyet, yönetim ve güvenlik boyutları nedeniyle daha karmaşık bir konu olduğunu ifade etti.
New York'ta üçlü görüşme gerçekleştirilememesine de açıklık getiren Erhürman, BM Genel Sekreteri Guterres'in Kıbrıs Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguin aracılığıyla Rum tarafına bir mesaj ilettiğini söyledi. Bu mesajda iki veya üç somut konuda anlaşma ihtimali oluşması durumunda görüşmeye katılmaya hazır olduğunu bildirdiğini, ancak olumlu yanıt alamadığını aktardı. Erhürman, yalnızca toplantı düzenlenmesinin kendi başına başarı sayılamayacağını vurguladı.
Dönüşümlü başkanlığı siyasi eşitliğin önemli bir unsuru olarak değerlendiren Erhürman, Rum liderin bu ilkeyi başka başlıklara bağlamadan kabul etmesini istedi. Böyle bir kabulün ardından BM Genel Sekreteri huzurunda gerçekleştirilecek üçlü görüşmeye hemen katılabileceğini ifade etti. Teklifini Holguin üzerinden Rum tarafına ulaştırdığını ancak henüz karşılık almadığını belirtti. Dönüşümlü başkanlığın güvenlik ve garantiler konularına bağlanmasına karşı çıktığını da kaydetti.
Müzakerelerin yeniden başlamasından çok somut sonuç üretmesinin önemli olduğunu dile getiren Erhürman, yalnızca görüntü vermeye yönelik toplantılara katılmak istemediğini söyledi. Kıbrıs Türk halkının yeniden hayal kırıklığı yaşamaması gerektiğini vurgulayarak görüşmelerin yalnızca görüşmek amacıyla değil, çözüme ulaşmak için yürütülmesi gerektiğini ifade etti.
Erhürman, güven artırıcı önlemlerde ilerleme kaydedilmesi ve müzakerelerin nasıl yürütüleceğine ilişkin dört maddelik yaklaşımının açıklığa kavuşturulması gerektiğini belirtti. Kıbrıs sorununa çözüm arayışında sabırlı ve kararlı bir tutum izleyeceklerini, müzakere sürecinde somut sonuçlara odaklanacaklarını kaydetti.
Kaynak: Haber Merkezi
