Libya Temsilciler Meclisi, Türkiye ile Libya Ulusal Mutabakat Hükümeti arasında Akdeniz'deki deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin 2019 yılında imzalanan mutabakatı oy birliğiyle onayladı. Bingazi'de gerçekleştirilen toplantının ardından yapılan açıklamada, anlaşmanın kabul edildiği ve daha önceki ret kararının kaldırıldığı bildirildi.
Meclis açıklamasında, Türkiye ile Libya Ulusal Mutabakat Hükümeti arasında imzalanan iki mutabakat zaptının onaylanmasının reddedilmesine ilişkin 2020 tarihli 1 sayılı kararın da oy birliğiyle iptal edildiği belirtildi. Böylece Libya'nın doğusundaki Temsilciler Meclisi, uzun süredir tartışılan deniz sınırlandırması anlaşmasına ilişkin tutumunu değiştirmiş oldu.
Libya'da 2014'ten bu yana devam eden siyasi bölünme, Türkiye ile yapılan deniz yetki alanları anlaşmasının hukuki statüsü konusunda da tartışmalara yol açmıştı. Ülkenin batısında, başkent Trablus merkezli ve Birleşmiş Milletler tarafından tanınan hükümet görev yaparken doğuda Halife Hafter'e yakın Temsilciler Meclisi bulunuyor. 27 Kasım 2019'da imzalanan mutabakatı Trablus yönetimi desteklemiş, doğudaki Meclis ise kendi onayından geçmediği gerekçesiyle anlaşmanın hukuken geçersiz olduğunu savunmuştu.
Mutabakat, 27 Kasım 2019'da İstanbul'da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile dönemin Libya Ulusal Mutabakat Hükümeti Başkanı Fayiz es-Serrac tarafından imzalandı. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin onayının ardından Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren anlaşma, iki ülke arasındaki deniz yetki alanlarını 18,6 millik bir sınır çizgisi üzerinden belirliyor. Düzenleme, kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölge sınırlandırmasını kapsıyor. Türkiye açısından bu mutabakat, 2011'de Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile imzalanan kıta sahanlığı anlaşmasından sonra bölgedeki ikinci deniz yetki sınırlandırması oldu.
Meclisin son kararı, Türkiye ile yapılan anlaşmaya yönelik itirazların da yeniden tartışılmasına neden oldu. Yunanistan, mutabakatın kendi münhasır ekonomik bölgesini ihlal ettiğini ileri sürerek anlaşmaya karşı çıkıyor. Yunanistan Dışişleri Bakanı Gerapetritis'in, onay sürecini engellemek veya ertelemek amacıyla bu ay Bingazi'ye giderek Halife Hafter ile görüştüğü belirtiliyor.
Mısır da Türkiye-Libya mutabakatını tanımayacağını açıklayan ülkeler arasında yer alıyor. Kahire yönetimi, 2020 yılında Yunanistan ile kendi deniz yetki alanları anlaşmasını imzalamıştı. Avrupa Birliği ise Türkiye ile Libya arasındaki mutabakatın üçüncü ülkelerin egemenlik haklarını ihlal ettiğini savunuyor ve anlaşmanın bu ülkeler açısından hukuki sonuç doğurmadığı görüşünü dile getiriyor.
Libya Temsilciler Meclisi'nin onayı, anlaşmanın ülke içindeki siyasi tartışmalar bakımından önem taşıyor. Kararla birlikte Libya'nın iki rakip siyasi merkezi de Türkiye ile yapılan deniz sınırlandırması mutabakatını desteklemiş oluyor. Anlaşmaya karşı çıkan ülkelerin uzun süredir dile getirdiği Meclis onayı eksikliğine dayalı itirazın zayıflayabileceği değerlendirilse de yeni karar, diğer ülkelerin hukuki itirazlarını kendiliğinden ortadan kaldırmıyor.
Kaynak: Haber Merkezi
