Mekke Ortak Savunma Anlaşması, taraf üç ülke arasında müşterek savunma yükümlülüğü ve askeri iş birliğini düzenleyen hükümler içeriyor. Anlaşmada ülkelerin egemenliğine, toprak bütünlüğüne ve uluslararası hukuka saygı temel ilkeler olarak belirleniyor. Üç ülke, metinde "Çekirdek Taraflar" olarak tanımlanıyor.
Anlaşmanın 2. maddesi, taraflardan herhangi birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırı veya askeri saldırganlığın bütün taraflara yapılmış bir saldırı olarak kabul edilmesini öngörüyor. Birleşmiş Milletler Şartı'nın 51. maddesinde yer alan meşru müdafaa hakkı çerçevesinde hazırlanan düzenlemeye göre, saldırıya uğrayan ülkeye askeri imkan ve kabiliyetler de dahil olmak üzere mevcut karşılıklı yardım olanakları kullanılarak derhal destek sağlanacak.
Ancak bu destek otomatik ve koşulsuz biçimde gerçekleştirilmeyecek. Öncelikle saldırıya uğrayan ülkenin yardım talebinde bulunması gerekecek. Ardından üç ülkenin yapacağı objektif değerlendirmeyle verilecek desteğin kapsamı ve niteliği belirlenecek. Karar alınabilmesi için oydaşma, başka bir ifadeyle oy birliği aranacak. Askeri birlik gönderilmesine ilişkin kararlar ise Anayasa'nın 92. maddesi çerçevesinde alınabilecek.
Anlaşma, savunma sanayii alanında da ortak çalışmalar yürütülmesini öngörüyor. Taraflar savunma alanında ortak üretim gerçekleştirecek, ileri teknoloji gerektiren alanlarda araştırma-geliştirme ve inovasyon projeleri yürütecek. Ayrıca uzman personel aracılığıyla taraf ülkelerin topraklarında insan kaynağı yetiştirilmesi ve askeri sanayinin desteklenmesi planlanıyor.
Düzenlemede lojistik destek konusu da yer alıyor. Tarafların barış, savaş ve olağanüstü durumlarda ihtiyaç duyacağı mühimmat, silah, yakıt ve yedek parçaların tedarikini kapsayan kapsamlı bir lojistik destek mekanizması kurulması öngörülüyor.
İttifakın kurumsal yapısı kapsamında Dışişleri Bakanları, Savunma Bakanları ve Genelkurmay Başkanlarından oluşan "Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi" kurulacak. Dönüşümlü ev sahipliğiyle faaliyet gösterecek komite yılda en az iki kez toplanacak. Liderlerin bir araya gelmesi ise gerekli görülmesi halinde yılda bir kez gerçekleştirilebilecek.
Mekke Ortak Savunma Anlaşması, taraflar arasındaki müşterek savunma sorumluluğunun yanı sıra savunma sanayii üretimi, teknoloji geliştirme, askeri personel yetiştirilmesi ve lojistik destek alanlarında iş birliğinin esaslarını belirliyor.
Kaynak: Haber Merkezi
