Amerikan Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), insanlı Ay görevlerini yeniden gerçekleştirmeyi hedefleyen Artemis programı kapsamında RS-25 roket motoruyla ilgili yeni bir testi tamamladı. Mississippi eyaletinde, Bay St. Louis yakınlarında bulunan Stennis Uzay Merkezi'nde 21 Ekim 2026 tarihinde gerçekleştirilen denemede bir geliştirme motoru sıcak ateşlemeye tabi tutuldu.
NASA'nın yayımladığı bilgilere göre mühendisler, Fred Haise Test Standı üzerinde 10001 seri numaralı motoru tam 500 saniye çalıştırdı. Yaklaşık sekiz buçuk dakika süren ateşleme, Uzay Fırlatma Sistemi (SLS) roketinin gerçek fırlatma sırasında motorlarını çalıştırdığı süreyle aynıydı. Test esnasında operatörler motorun güç seviyesini yüzde 111'e kadar yükseltti. Kaynak metinde bu seviyenin, yeni üretilen motorların SLS roketi ve Orion uzay aracını yörüngeye fırlatmak için ihtiyaç duyduğu itki gücünü karşılamasıyla ilişkili olduğu belirtildi.
RS-25 motor testinin amacı
500 saniyelik çalışma, gelecekteki Artemis uçuş bileşenlerinin kabul testlerini tamamlamak ve yeni termal koruma sistemini doğrulamak amacıyla gerçekleştirildi. Motorun nozulunu fırlatma sırasında oluşan aşırı sıcaklıklardan korumak üzere geliştirilen yeni ısı kalkanı da testin kapsamına alındı.
Denemede kullanılan RS-25, doğrudan uzay uçuşlarında kullanılmayacak bir geliştirme motoru. Gerçekleştirilen sıcak ateşleme, ana yüklenici L3Harris Technologies ile NASA mühendislerine motorun performansını ve güvenilirliğini artırmaya yönelik çalışmalarında yararlanabilecekleri veriler sağladı.
SLS roketinde dört RS-25 motoru kullanılıyor
Her Artemis görevinde SLS roketini fırlatmak için dört RS-25 motoru aynı anda çalışıyor. Bu dört motorun toplam birleşik itki gücü 2 milyon libreye ulaşıyor. Uçuşlarda kullanılacak RS-25 motorlarının tamamı, fırlatma öncesinde Stennis tesislerinde test ediliyor ve uçuşa elverişlilik onayı alıyor. Bu zorlu denemeler, NASA, L3Harris ve Nova Space Solutions operatörlerinden oluşan ortak bir ekip tarafından yürütülüyor.
Uzay çalışmalarında Türk mühendislerin geçmişteki katkısı
NASA'nın Ay görevleriyle bağlantılı roket teknolojilerinin geçmişinde Türk mühendislerin çalışmaları da bulunuyor. Apollo döneminde Saturn V roketlerinin F-1 motor entegrasyonunu yöneten İsmail Akbay, günümüzdeki SLS roket mimarisinin öncüsü sayılan projelerde önemli bir rol üstlenmişti.
NASA'nın insanlı uçuş çalışmaları kapsamında Adana İncirlik doğumlu astronot Deniz Burnham da yeni nesil isimler arasında anılıyor. NASA ayrıca kısa süre önce Dünya yüzeyini kesintisiz haritalamak için geliştirilen CASALS teknolojisini tanıttı. Kaynak metinde, bu optik sistemlerin gelecekte Ay yörüngesindeki haritalama görevlerine de entegre edilmesinin beklendiği belirtildi.
Kaynak: Haber Merkezi
