Amerikan Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), tarımsal faaliyetlerin atmosfer üzerindeki etkilerini daha ayrıntılı incelemek için Teksas'ta yeni bir hava gözlem çalışması yürütüyor. FarmFlux adı verilen araştırma kapsamında Dynamic Aviation A200 tipi özel araştırma uçağı, 22 Ekim Perşembe gününden 9 Kasım Pazartesi gününe kadar Amarillo yakınlarındaki tarım alanlarında alçak irtifa uçuşları yapacak. Çalışmanın temel amacı, tarımsal üretimden kaynaklanan emisyonları doğrudan ölçerek bu maddelerin atmosferle etkileşimini anlamak.
NASA'nın araştırma kapsamında gerçekleştireceği uçuşlarda özellikle hayvan besleme tesislerinden yayılan gazlar ve partikül maddeler incelenecek. Tarımsal emisyonlar, Dünya'nın kara ve atmosfer sistemleri içerisinde yeterince araştırılmamış alanlar arasında yer alıyor. Uçakta bulunan gelişmiş ölçüm cihazlarıyla, çiftliklerden ve ekin tarlalarından atmosfere karışan kirleticilerin özellikleri ve atmosferin alt katmanlarındaki kimyasal değişimler hakkında veri toplanacak.
FarmFlux projesi, NASA Goddard Uzay Uçuş Merkezi, Colorado Eyalet Üniversitesi ve Boston Üniversitesi ortaklığında yürütülüyor. Araştırmada 12'den fazla özel sensör kullanılacak. Bu cihazlarla ozon, metan, amonyak ve partikül maddelerin tarım alanlarından atmosfere yayılımı ölçülecek. A200 uçağının alçak irtifada gerçekleştireceği uçuşlar sayesinde atmosferin alt katmanlarındaki değişimlere ilişkin doğrudan gözlemler elde edilecek.
Araştırmanın ölçüm alanları yalnızca hayvan besleme tesisleriyle sınırlı kalmayacak. Ekin tarlalarından ve çiftliklerden kaynaklanan emisyonlar da incelenerek tarımsal üretimin çevresel etkileri değerlendirilecek. Özellikle amonyak ve metan gibi gazların rüzgârla taşınması, bölgesel hava kalitesini etkileyen unsurlar arasında bulunuyor. Elde edilecek ölçümlerin, bu gazların atmosferde nasıl dağıldığının daha iyi anlaşılmasına katkı sağlaması amaçlanıyor.
FarmFlux'ın ikinci aşamasında ise farklı bir araştırma uçağı kullanılacak. Mart ile Temmuz 2027 arasındaki büyüme sezonunda P-3 Orion uçağıyla yeni uçuşlar yapılacak. Bu aşamanın odak noktalarını ABD'nin Ortabatı eyaletleri ile Kaliforniya Merkez Vadisi'ndeki ekin arazileri oluşturacak. Böylece ilk aşamada Teksas'ta yürütülen gözlemlerin ardından farklı tarım bölgelerinden de atmosfer ölçümleri alınacak.
Goddard Uzay Uçuş Merkezi liderliğindeki ekip, uçuşlardan elde edilen ölçümleri uydu verileriyle bir araya getirmeyi planlıyor. Bu verilerin küresel iklim modellerinin geliştirilmesinde kullanılması hedefleniyor. Tarımsal emisyonların doğrudan gözlemlenmesi ve uydu ölçümleriyle karşılaştırılması, kara yüzeyleriyle atmosfer arasındaki etkileşimlerin daha iyi değerlendirilmesine yardımcı olacak.
Araştırma döneminde Amarillo çevresinde yaşayanların sonbahar boyunca alçak irtifada uçan A200 araştırma uçağını görmesi bekleniyor. Uçuşlar, tarımsal üretimden kaynaklanan emisyonların ölçülmesi ve çevresel etkilerin anlaşılması amacıyla gerçekleştirilen bilimsel çalışmaların bir parçası olarak yürütülecek. NASA'nın FarmFlux programı, çiftlikler ve tarım alanlarından yayılan gazların atmosferdeki davranışını inceleyerek bölgesel hava kalitesi ve iklim araştırmaları için yeni ölçüm verileri sağlamayı amaçlıyor.
Kaynak: Haber Merkezi
