Yazılı basında dijital dönüşüm çalıştayda değerlendirildi

Farklı disiplinlerden çok sayıda akademisyenin katıldığı “Yazılı Basının Dijital Dönüşümü: Adaptasyon, Entegrasyon ve Sürdürülebilir Model Önerileri Çalıştayı”, Basın İlan Kurumu (BİK) ve SETA Vakfı iş birliğiyle gerçekleştirildi. Çalıştayın açılışında konuşan BİK Genel Müdürü Abdulkadir Çay, dijital dönüşümün editoryal sorumluluktan ekonomik sürdürülebilirliğe uzanan çok boyutlu bir süreç olduğuna dikkat çekti.

Medya ekosisteminin dijitalleşmeyle birlikte hızlı ve çok katmanlı bir dönüşüm yaşadığını belirten Çay, gazeteciliğin matbu yayıncılığın sınırlarını geride bırakarak hız, veri, etkileşim ve çoklu platform kullanımı ekseninde yeni bir evreye girdiğini söyledi. Okurların habere ulaşma biçimlerinin değiştiğini ve dijital platformların etkisinin arttığını ifade eden Çay, uluslararası araştırmaların da bu dönüşümü destekleyen veriler ortaya koyduğunu kaydetti.

Çay’ın aktardığı verilere göre, dünya genelinde sosyal medya ve video ağları çevrim içi habere erişimde ilk kez haber kuruluşlarının kendi internet siteleri ve uygulamalarının önüne geçti. Çevrim içi haber videosunu haftalık olarak tüketenlerin oranı ise yüzde 77’ye ulaştı. Çay, haberin okura ulaşmasında algoritmaların, içerik akışlarının ve tavsiye sistemlerinin belirleyici hâle geldiğini, dijital yayıncılıkta görünürlüğün artık yalnızca haberin içeriği ve yayımlandığı mecrayla açıklanamayacağını vurguladı.

BİK’in görev alanında faaliyet gösteren iki binin üzerindeki süreli yayını da dikkate alarak dijital dönüşümün basın sektörü açısından güncel bir mesele olduğuna işaret eden Çay, bu sürecin yalnızca internet sitesi açmak ya da basılı sayfaları dijital ortama aktarmak anlamına gelmediğini belirtti. Gazeteciliğin köklü üretim, doğrulama ve dağıtım zincirinin yeni şartlara uyarlanması ve dönüşümün kurumsal yapıya entegre edilmesi gerektiğini ifade etti. Çay’a göre dijital dönüşüm; üretim biçimlerinden iş akışlarına, insan kaynağından teknik altyapıya, okurla kurulan ilişkiden gelir modellerine kadar basının bütün yapısını etkileyen çok boyutlu bir süreç.

Haberlerin arama motorları, sosyal ağlar, video platformları ve farklı dijital arayüzler üzerinden dolaşıma girmesinin yayıncılara daha geniş kitlelere ulaşma olanağı sunduğunu belirten Çay, bu durumun platformlara bağımlılık, dijital görünürlük ve okurla doğrudan ilişki kurma gibi yeni konuları da gündeme getirdiğini söyledi. Yapay zekâ destekli bilgi erişiminin dönüşüme yeni bir boyut kattığını kaydeden Çay, kullanıcıların arama motorlarında bağlantı aramak yerine yapay zekâ destekli sistemlerden doğrudan yanıt alma eğiliminin arttığını dile getirdi.

Dijital dönüşümün ortaya çıkardığı ihtiyaçların yalnızca mevcut uygulamalara bakılarak değerlendirilemeyeceğini belirten Çay, üniversitelerle iş birliğinin bu açıdan önemli rol üstlendiğini ifade etti. BİK’in çeşitli üniversitelerle iş birliği protokolleri imzaladığını hatırlatan Çay, Kurumun temel amaçlarından birinin akademik bilgi ve birikimi sahaya aktarmak olduğunu söyledi. Sahada edinilen tecrübelerin ve karşılaşılan sorunların akademik çalışmalara katkı sağlamasının da bu yaklaşımın parçası olduğunu belirtti.

Çay, çalıştayın üniversitelerle yürütülen iş birliğini güçlendirmesini ve akademisyenlerin bilgi ve birikiminden yararlanılarak hem akademiye hem de basın sektörüne katkı sağlayacak sonuçlara ulaşılmasını arzu ettiklerini kaydetti. BİK ile SETA Vakfı iş birliğiyle gerçekleştirilen çalıştayın Kuruma ve basın sektörüne fayda sağlayacağına inandıklarını belirtti.

Açılış konuşmasının ardından Prof. Dr. Faruk Taşçı başkanlığında iki oturum gerçekleştirildi. Akademisyenler, basın kuruluşlarının dijitalleşme sürecinde karşılaştıkları adaptasyon ve entegrasyon sorunlarını, uygulanabilir ve sürdürülebilir model önerileriyle birlikte değerlendirdi. Oturumlarda yapay zekâ teknolojilerinin temel gazetecilik ilkelerine uygun kullanılması, bu sistemlerin mevcut yayın mekanizmalarına entegre edilmesi ve dijital süreçlerin takibi için dinamik bir ölçüm modeli geliştirilmesi gerektiği vurgulandı.

Dezenformasyonla mücadelede teyit mekanizmalarıyla iş birliğinin artırılması, gazetecilik alanında bağımsız bir mesleki yeterlilik yapısının oluşturulması ve iletişim fakülteleriyle müfredat uyumunun sağlanması da ele alınan konular arasında yer aldı. Yerel medyanın niş habercilik alanlarında bölgesel güç birlikleri oluşturması da öne çıkan başlıklardan biri oldu. Çalıştayda paylaşılan görüşleri değerlendiren Çay, dijital platformların artan nüfuzuna karşı basılı yayıncılığın varlığını sürdürmesinin güvenlik ve çeşitlilik meselesi olduğunu söyledi.

Yayıncılık sektörünü yaşatma ve destekleme yaklaşımının önemini vurgulayan Çay, statik değerlendirme yöntemleri yerine nitelikli haberciliği ve okur kitlesini öne çıkaran, teşvik odaklı, teknik ve dinamik sistemlere geçilmesi gerektiğini belirtti. Sektör paydaşlarının ortak hareket etme kültürünü geliştirmesi ve akreditasyon süreçlerinin sağlıklı bir veri tabanı üzerinden yürütülmesi gerektiğini de ifade etti. Çay, çalıştaya katılan akademisyenlere ve katkı sunan tüm katılımcılara teşekkür etti.

Bugün tamamlanan çalıştayın sonunda, akademisyenlerin sunacağı bildiriler ve çözüm önerileri doğrultusunda yazılı basının geleceğine ve sektörün sürdürülebilirliğine ışık tutması hedeflenen bir sonuç bildirgesi hazırlanacak ve Basın İlan Kurumunun resmî internet sitesinden kamuoyuyla paylaşılacak.

Kaynak: Haber Merkezi