Aşkın Gölgesindeki Tarih: 14 Şubat’ın Bilinmeyen Hikâyesi

Kökeni bir efsaneye mi dayanıyor, yoksa yüzyıllar içinde şekillenen kültürel bir dönüşümün ürünü mü? Her yıl 14 Şubat’ta milyonlarca insanın kutladığı Sevgililer Günü’nün ardında, antik Roma ritüellerinden Orta Çağ şiirlerine uzanan şaşırtıcı bir geçmiş yatıyor. Aşkın, inancın ve ticaretin iç içe geçtiği bu özel gün, göründüğünden çok daha karmaşık bir hikâyeye sahip. Peki, 14 Şubat nasıl oldu da dünyanın en romantik günü haline geldi?

14 Şubat’ın Hikâyesi: Sevgililer Günü’nün Kökeni ve Bugünkü Yeri

Her yıl 14 Şubat’ta kutlanan Sevgililer Günü, dünyanın pek çok ülkesinde aşkın ve romantizmin simgesi olarak kabul ediliyor. Tarihsel kökeni Roma Katolik geleneğine dayanan bu özel gün, adını Valentine isimli bir din adamından alıyor. Bu nedenle bazı toplumlarda gün, Saint Valentine anısına “Aziz Valentin Günü” olarak da anılıyor. Batı kültüründe “valentine” kelimesi zamanla “sevgili” ya da “hoşlanılan kişi” anlamında kullanılmaya başlanmıştır.

Antik Ritüellerden Hristiyan Geleneğine

14 Şubat’ın aşk ile ilişkilendirilmesi, antik çağlara kadar uzanır. Antik Yunan’da kış sonu ile ilkbahar başlangıcı arasındaki dönem, tanrı Zeus ile Hera’nın kutsal birlikteliğine adanmıştı. Antik Roma’da ise 15 Şubat’ta bereket tanrısı onuruna düzenlenen Lupercalia festivali kutlanıyordu. Bu şenliklerde gençler arasında kura çekilerek eşleşmeler yapılır, doğurganlık ve bereket temalı ritüeller gerçekleştirilirdi.

Hristiyanlığın yayılmasıyla birlikte bu pagan gelenekler yasaklandı. 5. yüzyılın sonlarında Papa Gelasius, 14 Şubat’ı Aziz Valentine adına yortu günü ilan etti. Ancak romantik aşk ile bu tarih arasındaki bağın resmi dini kayıtlarda yer almadığı, daha çok sonraki dönemlerde oluştuğu belirtilir. 1969 yılında Katolik Kilisesi, Aziz Valentine gününü resmi takvimden çıkarmıştır.

Romantik Anlam Nasıl Kazandı?

14 Şubat’ın aşk ile özdeşleşmesi özellikle Orta Çağ’da belirginleşti. 14. yüzyılda kaleme alınan Parlement of Foules adlı eserde, bu tarihin kuşların eş seçtiği gün olduğuna dair anlatımlar yer alır. Bu inanç zamanla sevgililerin birbirlerine notlar yazdığı bir geleneğe dönüştü. Aşk mektuplarının altına “Valentine’ından” şeklinde imza atılması da bu döneme dayanır.

Valentine ile romantizm arasında kurulan bağa ilişkin çeşitli efsaneler bulunur. Rivayetlere göre Valentine, evlenmeleri yasaklanan askerleri gizlice nikâhlamış ve idamından önce gardiyanın kızına duygusal bir not bırakmıştır. Ancak tarihçiler, bu anlatıların kesin kanıtlarla desteklenmediğini ifade eder.

Ticarileşen Bir Gelenek

Sevgililer Günü’nün bugünkü kitlesel kutlama biçimine dönüşmesi 19. yüzyılda gerçekleşti. Amerikalı girişimci Esther Howland, seri üretim Sevgililer Günü kartlarını piyasaya sürerek geleneğin yaygınlaşmasına öncülük etti. O tarihten sonra 14 Şubat, özellikle Batı ülkelerinde ticari açıdan önemli bir döneme dönüştü.

Günümüzde her yıl yaklaşık 1 milyar kartın gönderildiği tahmin ediliyor. Çiçek, çikolata ve çeşitli hediyeler en çok tercih edilen armağanlar arasında yer alıyor. Romantik akşam yemekleri, evlilik teklifleri ve kırmızı renk temalı sürprizler de bu günün vazgeçilmezleri arasında bulunuyor.

Dünyada Sevgililer Günü

Sevgililer Günü birçok ülkede yaygın şekilde kutlanırken, bazı ülkelerde resmi veya kültürel nedenlerle kutlanmıyor. Örneğin Suudi Arabistan’da bu güne yönelik ürünlerin satışı yasaklanmış durumda. Özbekistan, Türkmenistan, Malezya, Endonezya, İran ve Pakistan da Sevgililer Günü’nü resmî olarak kutlamayan ülkeler arasında yer alıyor.

Tarihsel temelleri tartışmalı olsa da 14 Şubat, günümüzde hem romantik bir sembol hem de küresel ölçekte ekonomik hareketlilik yaratan özel bir gün olarak varlığını sürdürüyor.

Kaynak: Haber Merkezi – Vikipedi