ABD ile İran Arasında Kritik Eşik: 14 Maddelik Barış Anlaşmasına Doğru

Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasında süren gerilimin sona erdirilmesine yönelik kritik bir aşamaya gelindi. Beyaz Saray kaynaklarına göre taraflar, savaşı bitirmek ve kapsamlı nükleer müzakerelerin önünü açmak amacıyla 14 maddelik bir çerçeve anlaşma üzerinde uzlaşmaya oldukça yakın. Sürecin en hassas aşamasına gelinirken, İran’ın kilit maddelere ilişkin nihai yanıtının önümüzdeki 48 saat içinde verilmesi bekleniyor.

14 Maddelik Çerçeve Anlaşma
Müzakerelerde Donald Trump’ın temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner ile İranlı yetkililer hem doğrudan hem de arabulucular üzerinden temaslarını sürdürüyor. Anlaşmanın sağlanması halinde, çatışmaları resmen sona erdirecek bir mutabakat imzalanacak ve ardından 30 günlük detaylı müzakere süreci başlayacak. Bu süreçte yaptırımların kaldırılması ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden trafiğe açılması ele alınacak.

Nükleer Programda Sınırlamalar
Taslak metne göre İran’ın, nükleer zenginleştirme faaliyetlerini 12 ila 15 yıl süreyle askıya alması, nükleer silah geliştirme hedefinden vazgeçmesi ve yer altı tesis işletmemesi öngörülüyor. Ayrıca Birleşmiş Milletler denetçilerinin ani incelemelerine izin verilmesi ve yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumun ülke dışına çıkarılması da kritik maddeler arasında yer alıyor.

Yaptırımlar ve Ekonomik Adımlar
Anlaşmaya karşılık olarak ABD’nin, İran’a yönelik yaptırımları kademeli biçimde kaldırması, dondurulmuş milyarlarca dolarlık fonu serbest bırakması ve Hürmüz Boğazı’ndaki deniz ablukasını gevşetmesi planlanıyor. Ancak müzakerelerin başarısız olması durumunda askeri seçeneklerin yeniden gündeme gelebileceği de metinde yer alıyor.

Hürmüz’de Gerilim ve Güvenlik
İran tarafı, yeni güvenlik prosedürleriyle birlikte boğazdan geçişlerin güvenli şekilde sağlanacağını duyururken, bölgede zaman zaman tansiyonun yükseldiği belirtiliyor. Son günlerde İran hava savunma sistemlerinin insansız hava araçlarına müdahale ettiği bildirildi.

Diplomasi Trafiği Hızlandı
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Çin’de mevkidaşı Wang Yi ile bir araya gelerek süreci değerlendirdi. Bu ziyaret, savaşın başlamasından sonra İran’ın Çin’e yaptığı ilk resmi temas olması açısından dikkat çekti.

ABD’den Operasyon Kararında Geri Adım
Başkan Trump, barış görüşmelerinde “büyük ilerleme” sağlandığını belirterek Hürmüz Boğazı’ndaki askeri operasyonun geçici olarak durdurulduğunu açıkladı. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise yürütülen askeri operasyonun sona erdiğini ve yeni bir çatışma istemediklerini ifade etti.

Küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelerin, enerji piyasaları ve dünya ekonomisi açısından belirleyici olmaya devam edeceği değerlendiriliyor.