Gıda Sürdürülebilirliği ve İklim Değişikliği
Gıda sistemleri, iklim krizinin hem nedeni hem de mağdurudur. Tarım ve gıda üretimi, insan kaynaklı sera gazı emisyonlarının yaklaşık üçte birini oluşturuyor. Bu nedenle, gıda sürdürülebilirliği, gelecek nesillere temiz su, verimli toprak ve sağlıklı gıda sağlamak için kritik öneme sahiptir.
COP31’de Gıda ve İklim Konusu Gündemde
COP31 İklim Zirvesi’nin ilk gününün teması ‘Gıda, Tarım ve Sağlık’ oldu. Oturumda konuşan Bitki Bazlı Gıdalar Derneği (BİTKİDEN) Başkanı Ebru Akdağ, gıda zincirinde iklim eylemini yaygınlaştırma konusunda önemli açıklamalarda bulundu.
Gıda Üretimi ve Sera Gazı Emisyonları
Yiyeceklerin yetiştirilmesi, işlenmesi, taşınması, dağıtılması, hazırlanması, tüketilmesi ve bazen de atılması gerekiyor. Bu adımların her biri, iklim değişikliğine yol açan sera gazlarını oluşturuyor. Tarımsal emisyonlar ise gübre, pirinç yetiştiriciliği, mahsul kalıntılarının yakılması ve çiftliklerde yakıt kullanımından kaynaklanıyor.
Gıda Sisteminin Etkisi ve Alternatifler
Gıda kaynaklı sera gazı emisyonlarının çok daha küçük bir kısmı, gıdaların soğutulması ve taşınması, ambalaj için kağıt ve alüminyum üretimi gibi endüstriyel süreçler ve gıda atıklarının yönetimiyle oluşuyor. 2001’den bu yana bu emisyonlar yüzde 17 arttı. Üretim, ulaşım, ambalajlama, perakende ve evsel tüketimden kaynaklanan emisyonlar ise yaklaşık yüzde 80 arttı.
Yeni Protein Kaynakları ve Fleksitaryen Beslenme Modeli
Nem ve sıcaklığın yükselmesiyle mikotoksinler ve aflatoksinler gibi zararlı maddelerin oluşumu artıyor. Bu nedenle, yapay et, böcek proteinleri ve bitkisel proteinler gibi yeni seçenekler masada duruyor. Önerilen beslenme modeli ise fleksitaryen. Bu modelin, elektrikli araçlara kıyasla 11 kat, yeşil betona kıyasla üç kat daha fazla emisyon azaltma potansiyeli olduğu belirtiliyor.
Türkiye’nin Bitki Çeşitliliği ve Gıda İsrafı
Türkiye’nin bitki çeşitliliği bu açıdan önemli bir avantaj. Akdağ, ‘Gıda israfı bir ülke olsaydı, ABD ve Çin’den sonra dünyanın en çok emisyon üreten üçüncü ülkesi olurdu’ dedi.
Kaynak: Haber Merkezi
