Pasifik Okyanusu'nda yükselen deniz seviyesi ve ısınan su kütleleri, El Nino olgusuna ilişkin değerlendirmeleri yeniden gündeme taşıdı. NASA'nın yayımladığı resmi bültende yer alan verilere göre, Ekim 2026 döneminde ölçülen deniz suyu yükseklikleri, 1997-98 sezonunda yaşanan güçlü El Nino olayıyla neredeyse birebir örtüşüyor. Ekvatoral Pasifik'teki su kütlelerinin ısınarak genleştiği ve doğuya doğru ilerlediği uydu haritalarında görülüyor.
Geçmişteki benzer doğa olayları, Endonezya'daki orman yangınlarından Güney Amerika'daki taşkınlara kadar geniş bir coğrafyada etkili olmuştu. Kaynakta aktarılan değerlendirmeye göre, 2026 yılında ortaya çıkan yeni dalga önceki döneme kıyasla daha ani başladı. NASA'nın deniz yüzeyi yüksekliğine ilişkin ölçümleri, iki dönem arasındaki benzerliği ortaya koyan veriler arasında yer alıyor.
NASA okyanus verilerini nasıl inceliyor?
Okyanuslardaki değişimleri takip etmek için uydu altimetrisi ölçümlerinden yararlanılıyor. Bu ölçümlerin temelinde, suyun ısındıkça genleşmesi ve deniz yüzeyi yüksekliğinde değişim meydana getirmesi bulunuyor. NASA'nın Jet İtiş Gücü Laboratuvarı (JPL) uzmanları, Sentinel-6 Michael Freilich uydusundan elde edilen verileri TOPEX/Poseidon kayıtlarıyla karşılaştırdı.
Farklı zamanlarda aynı yörüngeden geçen uydu araçlarının sağladığı kayıtlar, geçmiş dönemlerdeki okyanus koşullarının güncel ölçümlerle karşılaştırılmasına imkân veriyor. NASA'nın paylaştığı değerlendirmelerde, okyanus ile atmosfer arasındaki etkileşimlerin de önem taşıdığı belirtiliyor. Deniz suyundaki ısınma ve genleşme, Pasifik'teki değişimlerin izlenmesinde ele alınan başlıklar arasında bulunuyor.
El Nino küresel hava olaylarını nasıl etkiliyor?
El Nino, ticaret rüzgarlarının zayıflaması ve sıcak okyanus sularının doğuya doğru hareket etmesiyle bağlantılı bir iklim olayı olarak açıklanıyor. Rüzgarların gücünü kaybetmesiyle batı Pasifik'te bulunan sıcak su kütleleri Güney Amerika kıyılarına doğru ilerleyebiliyor. Bu süreç, okyanus ile atmosfer arasındaki etkileşimleri ve küresel hava koşullarını etkiliyor.
El Nino dönemlerinde bazı bölgelerde kuraklık ve orman yangınları görülürken Pasifik kıyılarında su baskınları yaşanabiliyor. Kaynakta, geçmişteki benzer olayların Endonezya'daki yangınlar ve Güney Amerika'daki taşkınlarla ilişkilendirildiği aktarılıyor. Pasifik'teki sıcak su kütlelerinin hareketi ve deniz yüzeyindeki yükselme, bu olayın izlenmesinde öne çıkan unsurlar arasında yer alıyor.
NASA araştırmalarında Türk bilim insanları
NASA, Dünya'nın iklim sistemine ilişkin araştırmalarının yanı sıra dünya dışı yaşam ve derin uzay görevleri üzerinde de çalışıyor. Kurumun farklı merkezlerinde görev alan Türk bilim insanlarının da çeşitli araştırma alanlarında yer aldığı belirtiliyor.
Astronot Deniz Burnham'ın gelecekteki istasyon görevlerine yönelik hazırlıklarından söz edilirken moleküler biyoloji alanında çalışan Prof. Dr. Betül Kaçar'ın evrendeki kimyasal kökenlere ilişkin araştırmalarına da değiniliyor. Bu çalışmalar, NASA bünyesinde yürütülen iklim ve uzay araştırmalarının farklı alanlarını kapsayan örnekler olarak aktarılıyor.
NASA'nın Ekim 2026 dönemine ilişkin deniz yüzeyi ölçümleri, Pasifik'teki mevcut koşullar ile 1997-98 sezonu arasında belirgin bir benzerlik bulunduğunu ortaya koyuyor. Sentinel-6 Michael Freilich verileri ile TOPEX/Poseidon kayıtlarının karşılaştırılması da okyanustaki değişimlerin geçmiş dönemlerle birlikte incelenmesinde kullanılıyor.
Kaynak: Haber Merkezi
