Petrol üretimi yükseldi, ancak riskler sürüyor: IEA raporundaki dikkat çeken tablo

Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) eylül ayına ilişkin Petrol Piyasası Raporu'na göre, Körfez ülkelerinin üretim artışı küresel petrol arzının toparlanmasını sağladı. Buna karşın bölgeden yapılan ihracat savaş öncesindeki seviyelerin altında kaldı. Petrol altyapısı ve tankerlere yönelik saldırıların sürmesi, üretim ve ihracattaki toparlanmanın devamlılığı açısından risk oluşturuyor.

Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ile OPEC dışındaki bazı üretici ülkelerin oluşturduğu OPEC+ grubunun üretimi, 11 Eylül'de Doğu-Batı petrol boru hattına yönelik saldırılara rağmen aylık bazda günlük 2 milyon 60 bin varil arttı. Üretim böylece günlük 40 milyon 620 bin varile ulaştı. Artışa en büyük katkıyı Suudi Arabistan sağladı; ülkenin üretimi 2 milyon 330 bin varil yükselerek 8 milyon 300 bin varil oldu.

OPEC+ dışındaki petrol arzı da günlük 480 bin varil artışla 77 milyon 90 bin varil olarak kaydedildi. Bu yükselişte Birleşik Arap Emirlikleri'nin üretimindeki artışın yanı sıra İngiltere'nin açık deniz üretiminin mevsimsel bakım çalışmalarının ardından yeniden başlaması etkili oldu. OPEC+ ve grup dışındaki üretimdeki artışla küresel petrol arzı, eylülde önceki aya göre günlük 2 milyon 500 bin varil yükselerek 102 milyon 320 bin varile çıktı.

IEA, küresel petrol arzının bu yıl önceki yıla kıyasla günlük 5 milyon 800 bin varil azalarak yaklaşık 100 milyon 700 bin varil düzeyinde gerçekleşmesini bekliyor. Arzın gelecek yıl yön değiştireceği ve bu yıla göre günlük yaklaşık 7 milyon 700 bin varil artışla 108 milyon 300 bin varile yükseleceği tahmin ediliyor.

Körfez'deki üreticilerin petrol arzı eylülde bir önceki aya kıyasla günlük 2 milyon 600 bin varil artarak 24 milyon 300 bin varile ulaştı. Umman hariç bölge ülkelerinin petrol ihracatı aynı dönemde günlük 4 milyon 700 bin varil yükselip 16 milyon 500 bin varil oldu. Ancak ihracat, savaş öncesindeki seviyenin yüzde 33 altında kaldı.

Hürmüz Boğazı üzerinden taşınan petrol miktarı günlük 3 milyon 700 bin varil artışla 10 milyon 900 bin varile çıktı. Doğu-Batı petrol boru hattındaki akışların toparlanmasıyla alternatif güzergâhlardan yapılan ihracat da günlük 970 bin varil yükseldi. Bölgeden gerçekleştirilen ham petrol ihracatı ise günlük 4 milyon 400 bin varil artarak 13 milyon 900 bin varile ulaştı. Körfez'de petrol altyapısı ve tankerlere yönelik saldırıların devam etmesi, bölgedeki üretim ve ihracat toparlanmasının sürdürülebilirliğine ilişkin riskleri artırıyor.

Raporda küresel petrol talebinde düşüş öngörülüyor. IEA, talebin 2026'nın dördüncü çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine kıyasla günlük 2 milyon 500 bin varil azalacağını, yıl genelindeki düşüşün ise günlük ortalama 2 milyon 600 bin varil olacağını tahmin ediyor. Bu doğrultuda küresel talebin bu yıl günlük ortalama 102 milyon 377 bin varile gerilemesi bekleniyor.

İran savaşının petrol ürünlerine erişimi kısıtlaması, akaryakıt fiyatlarının hızla yükselmesi ve ekonomik görünümün kötüleşmesi talepteki gerilemenin başlıca nedenleri arasında gösteriliyor. IEA, düşüşün yaklaşık yüzde 25'inin motorin tüketimindeki azalmadan kaynaklanacağını tahmin ediyor. Küresel petrol talebinin 2027'de günlük 2 milyon varillik kısmi toparlanmayla 104 milyon 377 bin varile çıkması öngörülüyor. Buna rağmen gelecek yıl tüketimin 2025 seviyesinin günlük 620 bin varil altında kalacağı ve yaklaşık 104 milyon 400 bin varile ulaşacağı tahmin ediliyor.

Kaynak: Haber Merkezi