Savunmada yeni koz: ÇEPNİ’nin üç versiyonu ve dikkat çeken görevi

Türkiye, yerli ve millî teknolojilerle geliştirdiği insansız hava araçlarından elektronik harp sistemlerine uzanan geniş bir alanda savunma kabiliyetlerini artırıyor. Bayraktar TB2, AKINCI ve ANKA gibi platformlarla İHA üretimi ve operasyonel kullanım konusunda deneyim kazanan Türkiye, farklı görev ihtiyaçlarına yönelik yeni sistemlerle ürün çeşitliliğini de genişletiyor. Keşif, gözetleme ve taarruz kabiliyetlerinin yanı sıra hava savunma, elektronik harp ve aldatma teknolojileri de bu alandaki gelişimin önemli başlıkları arasında yer alıyor.

Savunma teknolojileri şirketi SolidAERO, sabit kanatlı taktik insansız hava aracı ailesi ÇEPNİ’yi ürün portföyüne ekledi. Adını cesareti ve savaşçılığıyla bilinen Oğuz boyu ÇEPNİ’den alan sistem, ortak gövde mimarisi üzerine kurulu modüler yapısıyla farklı görev ihtiyaçlarına göre şekillendirilebiliyor. Ailenin ilk saha görevinde bir savunma sistemi çözümünün geliştirilmesi kapsamında hedef uçak olarak kullanılması, platformun test ve eğitim uygulamalarındaki potansiyelini de gösterdi.

Güvenlik ve Psikolojik Harp Uzmanı, Emekli İstihbarat Albay Coşkun Başbuğ, İHA’ların başarısının yalnızca teknik özellikleriyle ölçülemeyeceğini belirtti. Başbuğ’a göre kullanım süresi, maliyet-performans dengesi, muharebeye hazırlık aşaması ve ihtiyaç duyulan altyapı da sistemlerin değerlendirilmesinde belirleyici ölçütler arasında. Modern muharebe sahasında platformların kısa sürede göreve hazır hâle getirilmesinin kritik olduğunu vurgulayan Başbuğ, ÇEPNİ’nin hazırlık ve altyapı ihtiyacını azaltmaya dönük tasarımına dikkat çekti.

ÇEPNİ’nin konteyner içerisinden tek operatör tarafından 30 dakikadan kısa sürede kurulabildiği belirtiliyor. Klasik pist altyapısı gerektirmeyen platform, araç arkasına yerleştirilen rampa ya da pnömatik katapult fırlatıcı kullanılarak havalandırılabiliyor. Başbuğ, bu özelliklerin operasyonel hazırlık açısından dikkat çekici olduğunu ifade ederken, benzer kısa sürede göreve hazırlanma kabiliyetlerinin farklı sistemlerde de bulunduğunu belirtti. Ona göre önemli olan, mevcut özellikleri geliştirmek, bunların üzerine yeni kabiliyetler ekleyerek atılımlar yapmak ve platformun operasyonel etkinliğini artırmak. Sistemlerin görev yaptıkları noktada hedef üzerinde etki oluşturabilmesi de bu çerçevede önem taşıyor.

ÇEPNİ ailesi, ortak platform altyapısından yararlanan üç operasyonel versiyondan oluşuyor. İlk model olan ÇEPNİ Midrange; istihbarat, gözetleme, keşif ve taarruz görevleri için geliştirildi. Menzilinin yüzlerce kilometreye ulaşabildiği belirtilen platform, 15 kilogram faydalı yük taşıyabiliyor. Görev gereksinimine göre farklı donanımlarla veya taarruz yükleriyle yapılandırılabilmesi, kullanım alanını genişletiyor. Başbuğ da Midrange’in keşif ve gözetleme görevlerinin yanı sıra taarruz amacıyla tasarlandığını, taşıyabildiği faydalı yükün niteliği ve görev ihtiyacına göre yapılandırılabilmesinin farklı operasyonel konfigürasyonlara imkân verdiğini belirtti.

Ailenin ikinci üyesi ÇEPNİ Target, hava savunma sistemlerinin radar, füze ve topçu eğitimlerinde kullanılabilecek yeniden kullanılabilir bir hava hedefi olarak tasarlandı. Beş kilogram faydalı yük taşıyabilen ve 100 kilometreyi aşan menzilde görev yapabildiği belirtilen Target, güçlendirilmiş gövdesi ve gövde üstü iniş kabiliyeti sayesinde görev sonrasında yeniden kullanılabiliyor. Başbuğ, platformun hava savunma sistemlerinin farklı tehdit profillerine karşı denenmesine ve eğitim senaryolarının çeşitlendirilmesine katkı sağlayabileceğini söyledi.

Target’ın farklı tehditlere ait radar izlerini taklit edebilmesi, hava savunma unsurlarının bu tehditlere nasıl karşılık verdiğinin değerlendirilmesine katkı sağlayabilir. Başbuğ, savaş uçağı, helikopter veya füze gibi unsurların radar izlerini taklit eden hedef sistemlerinin savunma tepkilerinin incelenmesine yardımcı olabileceğini kaydetti. Birden fazla hedefin aynı anda kullanıldığı senaryolarda sistemlerin hedefleri tespit ve takip süreçleri de sınanabiliyor. Bu tür denemelerde eş zamanlı karşılaşılan hedef sayısı ve tehditlerin yarattığı karmaşıklık önem taşıyor; ÇEPNİ Target da bu alanda kullanılabilecek çözümlerden biri olarak değerlendiriliyor.

Üçüncü versiyon ÇEPNİ Aldatıcı (Decoy), düşman hava savunma ağlarını yanıltmak ve radar sistemlerinin takip kapasitesini meşgul etmek amacıyla yapılandırılabiliyor. Aldatıcı platformlar, hava savunma sistemlerinin aynı anda izleyebileceği hedef sayısını ve tehditlere karşı müdahale kapasitesini zorlamaya yönelik senaryolarda kullanılabiliyor. Başbuğ, ÇEPNİ ailesinde özellikle üzerinde durulması gereken modellerden birinin aldatıcı versiyon olduğunu belirterek, hava savunma sistemlerinin aynı anda takip edip değerlendirebileceği hedef sayısının sınırlı olduğuna dikkat çekti. Çok sayıda hedefin yer aldığı karmaşık senaryolarda radarların ve savunma unsurlarının iş yükü artabiliyor.

Başbuğ’a göre aldatıcı sistemler radarları yanıltmanın yanı sıra takip kapasitesini meşgul etmek ve savunma unsurlarını farklı tehditlerle karşı karşıya bırakmak için kullanılabiliyor. Elektronik harp ve hava savunma sistemlerinin kapasitesini zorlayan senaryolar modern çatışmalarda belirleyici olabiliyor. Aldatma kabiliyetinin yalnızca hedef sayısını artırmak şeklinde ele alınmaması gerektiğini belirten Başbuğ, bu sistemlerin elektronik harp faaliyetleriyle birlikte değerlendirilmesini vurguladı. Bu kabiliyet, karşı tarafın tehditleri doğru tanımlamasını ve mevcut kaynaklarını etkili kullanmasını zorlaştırabilecek bir unsur. ÇEPNİ Aldatıcı da hava savunma sistemlerinin kapasitesini zorlayabilecek ve radarların çalışma süreçlerini etkileyebilecek bir kabiliyet olarak değerlendiriliyor.

Kaynak: Haber Merkezi