Tarihsel Köklü Bir Sanat
İngiltere’de 17. yüzyıldan bu yana kilise kulelerinde sürdürülen ve devasa çanların nota yerine matematiksel permütasyonlar ile geometrik algoritmalarla çalındığı 'change ringing' sanatı, 250 ila 900 kilogram ağırlığındaki çanların 360 derecelik yayda sallanmasıyla icra ediliyor.
Bu gelenek, 87 yaşındaki Bay Hamilton gibi ustaların özverisiyle devam ediyor.
Zihinsel Dayanıklılık Gerektiren Performanslar
Gönüllü bulmanın giderek zorlaştığı bu köklü gelenek, 87 yaşındaki Bay Hamilton gibi ustaların özverisi ve saatler süren zihinsel dayanıklılık gerektiren 'Peal' performanslarıyla yaşatılmaya devam ediyor. Bu sanatın en yüksek noktası, kesintisiz çalma metoduyla çalınmış çanlarla gerçekleştirilen 'Peal' adı verilen performanslardır.
Çanların Tarihsel Rolü
Hıristiyanlıkta kilise çanlarının toplumsal ve dini olayları duyurmak için belirli zamanlarda çalındığı bilinir. Çoğu Avrupa ülkesinde bu işlevin yanı sıra zamanı bildirmek için de tek bir çan yarım saatte/her saat başı, saat sayısı kadar çalar. İngiltere’de kilise kulelerinde çalınan çanlar bir efsanedir.
Matematiksel Permütasyonlarla Çalan Çanlar
Farklı kulelerde 5-8-12 adet çan bulunur ve 'change ringing' adındaki sanat 17. yüzyılda İngiltere’de başlamıştır. Söz konusu sanat günümüze bu işe gönül verenler tarafından taşınmıştır. Bana çok karışık gelen sistem; devasa kilise çanlarının matematiksel permütasyonlar ve belirli örüntülerle çalınmasına dayanıyor.
Çan Çalma Ekibi ve Vuruş Sırası
Her biri büyük bir tahta tekerleğe bağlı urganı kullanarak tek bir çanı kontrol eden çan çalma ekibi, bilinen ezgileri çalmaz. Her çan her turda yalnızca bir kez vurur ve her yeni turda çanların vuruş sırası değişir. Çan kuleleri ve el çanlarının aksine değişimli çalmadaki kilise çanları ters çevrilmiş olarak başlayıp tokmak vurduğunda ses çıkarmak için tam bir daire çizerek ve tekrar ters çevrilmiş olarak dengede durarak 360 derecelik bir yay boyunca sallanır.
Ünlü Metotlar ve Gelecek
Plain Bob, Grandsire veya Cambridge Surprise gibi yüzlerce yıllık ünlü metotlar var. Gönüllü bulmak gittikçe zorlaşıyormuş. Bu sanatın en yüksek noktası Peal adı verilen kesintisiz çalma metoduyla çalınmış çanlar.
Kaynak: Haber Merkezi
