Anayasa Mahkemesi (AYM), geçmiş yıllarda maaşları eksik ödenen memurların alacaklarını tahsil etmek için başlattıkları icra takipleriyle ilgili önemli bir karara imza attı. Kapatılan bir belediyede görev yapan memurların başvurularını değerlendiren Yüksek Mahkeme, idare mahkemelerinin süre aşımı gerekçesiyle verdiği ret kararlarının Anayasa ile güvence altına alınan hakları ihlal ettiğine karar verdi.
Resmî Gazete'de yayımlanan karara konu olay, Ankara'nın Haymana ilçesine bağlı Çalış Belediyesinde 2002-2014 yılları arasında çalışan bazı memurların maaş ve faiz alacaklarına dayanıyor. Alacaklarının ödenmediğini belirten memurlar, 2014 yılında ilamsız icra takibi başlattı. Böylece eksik kalan maaş ödemelerinin ve bunlara ilişkin faizlerin tahsil edilmesi için hukuki süreç başladı.
Belediyenin kapatılmasıyla borçlar Haymana'ya devredildi
İcra işlemleri devam ederken Çalış Belediyesinin tüzel kişiliği sona erdirildi. Belediyeye ait taşınır ve taşınmaz malların yanı sıra bütün alacak ve borçlar da Haymana Belediye Başkanlığına aktarıldı. Devir işleminin ardından Haymana İcra Müdürlüğü, Haymana Belediyesini borçlu olarak kayda geçirdi ve mevcut borçların ödenmesi gerektiğini bildirdi.
Ancak belediyenin itirazı üzerine memurların başlattığı icra takipleri, sonradan yürürlüğe giren 694 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) kapsamında düşürüldü. Takiplerin sona ermesi üzerine alacaklarını tahsil edemeyen memurlar, bu kez idari yargıya başvurarak dava açtı.
İdare mahkemeleri bazı talepleri süre aşımından reddetti
İdare mahkemeleri, memurların icra takibini başlattıkları tarihleri idareye müracaat tarihi olarak değerlendirdi. Bu tarihler esas alınarak yapılan incelemede, yasal süre içerisinde talep edildiği kabul edilen alacakların ödenmesine karar verildi. Ancak süresi içinde başvurulmadığı değerlendirilen diğer alacaklara ilişkin davalar, süre aşımı gerekçesiyle reddedildi.
Mahkeme kararlarının kesinleşmesinin ardından memurlar, haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulundu. Başvuruyu inceleyen AYM, idare mahkemelerinin dava açma süresinin başlangıcını belirlerken benimsediği yaklaşımı değerlendirdi.
AYM: Mahkemeye erişim hakkı ihlal edildi
Yüksek Mahkeme, idare mahkemelerinin süre hesabına ilişkin yorumunun katı ve öngörülemez olduğunu belirledi. Değerlendirmede, KHK düzenlemelerinden önce idari yargının görev alanına giren alacaklar için de ilamsız icra takibi yapılabildiğine dikkat çekildi. Ayrıca somut olayda borca itiraz edilmemesi sonucunda icra takiplerinin kesinleştiği ve haciz aşamasına kadar ilerlediği hususlarının yeterince dikkate alınmadığı ifade edildi.
AYM'nin kararında, dava açma süresinin hangi tarihte başladığına ilişkin öngörülemeyen yorumun başvurucular üzerinde ağır bir külfet oluşturduğu belirtildi. Mahkemeye erişim hakkına yapılan müdahalenin ölçüsüz olduğu sonucuna varan Yüksek Mahkeme, Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine hükmetti.
Kaynak: Haber Merkezi
